Epoksi Enjeksiyon ile Çatlak Onarımı

1

BETONARME ELEMANLARDA ÇATLAK ONARIMI

Epoksi; betonarme elemanlarda (perde, kolon, döşeme, kiriş)  çeşitli nedenlerden dolayı meydana gelen çatlakların onarımında yaygın bir şekilde kullanılır. Epoksi enjeksiyonu yönteminde; çatlak ve boşluklar epoksi malzemesi ile doldurulur. Bu yöntemin başarılı bir şekilde yapılabilmesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekmektedir:

  • Uygulama yapılacak olan beton en az 28 günlük olmalıdır.
  • Mevcut çatlakların öncelikle basınçlı hava ile temizlenmesi, toz, kir ve oynak parçacıklardan temizlenmesi gerekmektedir.
  • Ortamda su varsa, sudan arındırılmalıdır.
  • Çatlakların dış kısımları genişletilerek V şekline getirilir.
2
  • Daha sonra çatlak uzunluğuna ve derinliğine bağlı olarak araları 0.15 ~ 1.00 m olan delikler açılarak basınçlı epoksi enjeksiyon uygulaması için enjeksiyon packeri (paker, nipeller) yerleştirilir.
  • Yerleştirilen küçük elemanların kenarlarının sızdırmaz bir şekilde kapatılması çok önemlidir. Enjeksiyona başlamadan önce, çatlaklardan reçinelerin dışarı sızması engellemek için, hem nipellerin kenar kısımları, hem de mevcut çatlakların üzerleri tamamen hava almayacak, boşluk kalmayacak şekilde kapalı hacim oluşturacak biçimde epoksi tamir harcı (EPOBOND FD) ile kapatılmalıdır.
  • Kapalı hacim oluşturma işlemi yapılırken, nipellerin deliklerinin kapanmamasına azami özen gösterilmelidir.
  • Çatlakların üzerlerine belli aralıklarla enjeksiyon nipelleri yerleştirildikten ve çatlaklar üzerinde tamamen kapalı hacim oluşturmak üzere uygulanan epoksi tamir harcının kürünü tamamlaması için 24 saat beklenmelidir.
  • Uygulama başladığında bütün alet, donanım ve malzemelerin temiz ve eksiksiz olmasına dikkat edilmelidir.
  • En az 3-4 gresörlük bulundurulmalıdır.
3
  • 3 kg’lık iki bileşenli epoksi enjeksiyon reçinesi (EPOINJECT) düşük devirli matkapla en az 3 dakika ve homojen bir karışım elde edilinceye kadar karıştırılmalıdır. Bu iki bileşenin tümü karışıma katılmalıdır.
  • Çalışma öncesi ortam sıcaklığı ve yapıştırma yapılacak yapı elemanının sıcaklığı +5˚C’nin üzerinde olmalıdır.
4
  • Yüksek sıcaklıklarda çalışılabilirlik süresi kısa, düşük sıcaklıklarda ise uzundur.
  • Uygulamaya en düşük seviyedeki nipele epoksi enjeksiyon ile başlanır ve bir üstteki komşu nipelden çıkması beklenir. Bu durumda ele alınan nipel ucu kapatılarak daha üstteki nipellere geçilir. Uygulama yapılan nipel ile bir üstteki komşu nipelin delikleri dışındaki tüm delikler sıkıca kapatılır. Bu işleme bütün delikler dolduruluncaya kadar devam edilir.
  • Uygulama bittikten 24 saat sonra nipeller uygun bir aletle (keski) çıkarılarak, yerleri EPOBOND FD ile kapatılır.

Bu yöntem genellikle genişliği 0.5 ~ 5 mm arasındaki çatlaklar için başarı ile uygulanılır. Çatlak genişliğinin küçük olduğu durumda ( 0.1 ~ 0.5 mm) epoksi doldurucu bir malzeme olmadan kullanılır. Daha genişlerde, rötre, sönme ve ısı etkilerini azaltmak için ek bir doldurucu malzemenin kullanılması önerilir. Çok geniş çatlaklarda, çatlak ince kumla doldurulduktan sonra epoksi enjeksiyonu uygundur. Epoksi uygulamasının başarısı, bu yöntemle onarılmış silindirler üzerinde yapılacak deneylerle kontrol edilebilir. Başarılı bir uygulamada, silindirin onarılan epoksi – beton yüzeyinden değil, yeni çatlaklarla kırılması gerekir. Deprem yüklenmesini temsil etmek üzere yapılan tersinir yükleme deneylerinden, onarım gören kirişlerin çok iyi enerji yutma kapasitesine sahip oldukları belirlenmiştir. Donatıdaki pekleşme sebebiyle, onarılmış kirişlerin çatlamamış kirişlere göre daha dayanıklı oldukları gözlenmiştir. Ancak, muhtemelen bütün çatlakların doldurulmaması nedeniyle bu tür kirişlerde daha esnek davranış ortaya çıkar. Sonuç olarak, epoksi uygulamasını konu alan deney sonuçlarının genellikle olumlu olduğu söylenebilir. Ancak, kiriş – kolon birleşim bölgelerindeki donatının aderans çözülmesi bu onarım türünün bir üst sınırı olarak görülebilir.

5